Gläserne Gärten

[Albert Fryderyk de Espada]

Gläserne Gärten
*****
Szklane Ogrody Glänzbergu

Pośród surowego krajobrazu Glänzbergu, w otoczeniu rodzimej roślinności i miejskiego parku, powstało miejsce, które zdaje się przeczyć wszelkim wyobrażeniom o warunkach tutejszego klimatu. Szklane Ogrody to jedna z najbardziej niezwykłych inwestycji zrealizowanych w ramach programu „Neu Glänzberg 26'”, otwierając przed mieszkańcami zupełnie nową przestrzeń wypoczynku, rekreacji i obcowania z przyrodą. Jest to coś nie przypominające nic podobnego chociażby formatu w całej kotlinie. Ambicją miasta było stworzenie miejsca, które samo w sobie stanowi wartość estetyczną tak bardzo kontrastującą z wszechobecnym surowym charakterem górniczego miasta.

Główny gmach oranżerii wznosi się na planie asymetrycznego krzyża, którego cztery przeszklone ramiona zbiegają się pod dominującą nad całością centralną kopułą. Konstrukcję oparto na misternym szkielecie miedzianych elementów nośnych, wypełnionych wielkopowierzchniowymi taflami szkła. Smukłe łuki, zdobione łączenia i charakterystyczna kopuła nadają budowli lekki i bardzo otwarty wygląd, mimo jej znacznych rozmiarów. Jedno z ramion mieści główne wejście, skąd długi przeszklony pasaż prowadzi odwiedzających ku centralnej części obiektu.

Wnętrze Szklanych Ogrodów stanowi zupełnie odrębny świat. Dzięki wykorzystaniu energii geotermalnej udało się utrzymać stałą temperaturę oraz odpowiednią wilgotność powietrza, tworząc warunki sprzyjające rozwojowi roślinności, której próżno szukać w alpejskim otoczeniu miasta. Wśród rozłożystych palm, egzotycznych krzewów, paproci i kwitnących roślin poprowadzono alejki spacerowe, pozwalające odwiedzającym stopniowo odkrywać kolejne części oranżerii. Powietrze pozostaje tu ciepłe i wilgotne, a delikatna mgiełka unosząca się nad roślinnością przypomina o nieustannej pracy systemu podtrzymującego ten niewielki tropikalny ekosystem.

Szczególne miejsce zajmuje centralna kopuła, stanowiąca serce budowli oraz jej główną przestrzeń rekreacyjną. Pod szklanym sklepieniem znajduje się ozdobna fontanna zasilana gorącą wodą geotermalną, której para unosi się ponad taflą, nadając wnętrzu wyjątkowy charakter. Wokół kopuły poprowadzono również wewnętrzne galerie i balkony, umożliwiające podziwianie oranżerii z wyższej perspektywy. Dzięki nim odwiedzający mogą spojrzeć na centralną przestrzeń zarówno z poziomu alejek, jak i z wysokości otaczających ją kondygnacji.

Poza samym gmachem rozciąga się park miejski, którego charakter celowo odróżnia się od tropikalnego wnętrza oranżerii. Dominują w nim rodzime gatunki drzew i krzewów, edelwejskie szarotki sadzone w sporej ilości oraz alejki spacerowe wysadzane granitem i grysem. Niewielki zbiornik wodny i starannie zagospodarowane polany uzupełniają przestrzeń, tworząc naturalne otoczenie dla szklano-miedzianej konstrukcji w centrum. To właśnie kontrast pomiędzy chłodnym, górskim krajobrazem a ciepłem zamkniętego ogrodu stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych elementów całego projektu.

Szklane Ogrody mają być miejscem dostępnym dla wszystkich mieszkańców, niezależnie od pory roku. Niezależnie od tego, czy za szklanymi ścianami panuje zima, czy też lato, wewnątrz oranżerii zawsze utrzymywane będą warunki dla egotycznej roślinności w jej wnętrzu. W ten sposób Glänzberg zyskał nie tylko nową atrakcję turystyczną, ale przede wszystkim przestrzeń, której dotąd brakowało w mieście, miejsce stworzone z myślą o wypoczynku i rekreacji.