8. Pułk Straży Granicznej

[Ronon Dex]

8. Grenzschutzregiment

Sztandar pułku

8. Pułk Straży Granicznej czyli 8. Grenzschutzregiment powstał jako jednostka 15 kwietnia 1924 (2024) w ramach uporządkowania struktur ELak i zgrupował dawne, rozproszone i zasadniczo nie opisane w szczegółach służby ochrony granic.

Ideą scalenia wszystkich służb granicznych w jeden pułk było po pierwsze zapewnienie kompleksowej ochrony przejść i posterunków granicznych, a po drugie stworzenie formacji, która w razie działań wojennych mogłaby zostać łatwo przekształcona w bojową jednostkę piechoty.

Specyfika straży granicznej spowodowała konieczność stworzenia systemu organizacyjnego zdolnego do funkcjonowania w systemie 7/24 - ponieważ ochrona granic i funkcjonowania przejść granicznych musi być realizowane całodobowo i bez względu na dzień tygodnia. Z tego względu przyjęto system czwórkowy - czterech plutonów w kompanii i czterech drużyn w plutonach. Pozwala to na system czterozmianowy, który jednak wymaga pewnej nadwyżki żołnierzy straży granicznej w pododdziałach - bo do prawidłowej realizacji systemu zmianowego na jednego pracującego w systemie 7/24 jest potrzeba posiadania 4,5 etatu (uwzględnia to kwestię urlopów oraz ewentualnych ubytków chorobowych, przy czym w przypadku ludzi pracujących w różnych warunkach atmosferycznych trzeba przyjąć o 50% wyższą średnią zwolnień lekarskich niż w przypadku np. pracowników biurowych).

Podstawą jest więc drużyna 15-osobowa, która ma 3 podoficerów i 12 szeregowych. Taka drużyna standardowo wystawia zmianę liczącą dwóch podoficerów i 9 szeregowych czyli dowódcę zmiany, jego zastępcę/pomocnika (lub rozprowadzającego) oraz trzy posterunki 3-zmienne lub cztery posterunki 2-zmienne. Może też liczyć 2 + 10 i wystawiać np. 2 posterunki 3-zmienne (dzienno-nocne) i 2 posterunki 2-zmienne (16 godzinne) - np. tam, gdzie przejście graniczne funkcjonuje w pełnym zakresie tylko w ciągu dnia.

W przypadku Straży Granicznej (podobnie jak też w 7. Pułku Fortecznym) używane są (tańsze) karabiny powtarzalne KG-5, zgodnie w przyjętymi już wcześniej założeniami, że samopowtarzalne karabiny SG-5 są uzbrojeniem tylko żołnierzy bezpośrednio walczących w jednostkach I-rzutowych. Bronią maszynową są ręczne karabiny maszynowe LMG-10 oraz ciężkie karabiny maszynowe SMG-19.

Te ostatnie są sposobem na zagospodarowanie starych ckm-ów, wycofanych z I-linii po zatwierdzeniu do uzbrojenia uniwersalnych karabinów maszynowych MG-12. Pierwotnie te karabiny maszynowe były produkowane w kalibrze 7,9 x 57IS jako SR-SMG.37 przez Państwową Wytwórnię Uzbrojenia (SR). Po ich wycofaniu z uzbrojenia piechoty skierowano je do magazynów, a następnie przekazano je do Ronon Dex Werke, gdzie dokonano ich przebudowy w celu dostosowania do nowej, standardowej amunicji 7,5 mm x 53 (wymiana luf oraz niektórych elementów jak czoło zamka itd.). Broń po przebudowie została oznaczona zgodnie z aktualnym systemem nazewniczym jako SMG-19 oraz skierowana do uzbrojenia dwóch pułków w 3.Dywizji ELak (7. Fortecznego i 8. Straży Granicznej).

Struktura organizacyjna:

System organizacyjny 8. Pułku Straży Granicznej pozwala na szybkie przeformowanie wszystkich trzech batalionów w formację lekkiej piechoty:

1/ Kompanie Straży Granicznej (w czasie pokoju mają po 4 plutony wartownicze) stają się kompaniami piechoty z trzema plutonami strzelców i plutonem wsparcia, których struktura jest bardzo podobna do struktur w "zwykłej" piechocie przy czym 13-osobowe drużyny w plutonie są cztery, nie trzy - a zamiast jednego ukm, mają po dwa rkm-y.

2/ Pluton interwencyjny (zmotoryzowany) zostaje przekształcony w pluton przeciwpancerny i zajmuje są obsługą czterech dział przeciwpancernych 45 mm PAK-3, mając przy tym własne sekcje ręcznych karabinów maszynowych (po dwa rkm na każdy działon armaty), co pozwala na ochronę dział na stanowiskach ogniowych bez konieczności przydzielania ich dodatkowej piechoty.

3/ Pluton Patrolowy nie zmienia swoich struktur i jest wykorzystywany w charakterze pododdziału rozpoznawczo-łącznikowego.

Dodatkowa broń dla Straży Granicznej w postaci karabinów maszynowych, moździerzy i dział przeciwpancernych jest przechowywana w magazynach pododdziałowych (a nie centralnych) - z tego powodu przeformowanie pododdziałów może się odbywać praktycznie "z marszu", bo jednocześnie każdy żołnierz straży granicznej jest na bieżąco szkolony do pełnienie "drugiej funkcji".


Skład 8. Pułku Straży Granicznej:

- Dowództwo i Sztab,
- Kompania dowodzenia,
- Trzy bataliony straży granicznej,
- Kompania zaopatrzenia i zabezpieczenia (logistyczna).

Kompania dowodzenia składa się z:
- plutonu sztabowego,
- plutonu łączności,
- plutonu saperów,
- plutonu medycznego,
- plutonu gospodarczego.

Kompania zaopatrzenia i zabezpieczenia składa się z:
- plutonu dowodzenia,
- plutonu technicznego,
- plutonu zaopatrzenia,
- plutonu amunicyjnego,
- plutonu transportowego.

Główną siłą pułku są trzy bataliony straży granicznej, składające się w czasie pokoju z:

- dowództwa i sztabu batalionu,
- kompanii dowodzenia (drużyna sztabowa, pluton łączności, pluton gospodarczy, pluton transportowy),
- trzech kompanii straży granicznej
- plutonu interwencyjnego
- plutonu patrolowego.

Na czas wojny struktura ulega zmianie i batalion składa się z:

- dowództwa i sztabu batalionu,
- kompanii dowodzenia (drużyna sztabowa, pluton łączności, pluton gospodarczy, pluton transportowy),
- trzech kompanii piechoty
- plutonu przeciwpancernego
- plutonu rozpoznawczo-łącznikowego.


W batalionach straży granicznej odmiennie jak w większości innych formacji występuje nie pluton dowodzenia, ale kompania dowodzenia. Wynika to ze zwiększonych potrzeb:

1/ Administracyjnych (stąd pluton sztabowy) - bo w działaniach straży granicznej jest konieczność operowania duża ilością dokumentów, ewidencjonowania i przetrzymywania zatrzymanych itd.

2/ Łączności (stąd pluton łączności) - wszelkie obiekty graniczne muszą być ze sobą skomunikowane, w dużej mierze stałe przejścia graniczne i strażnice mają łączność przewodową, którą trzeba ustanowić, obsługiwać i naprawiać.

3/ Gospodarczych (stąd pluton gospodarczy) - trzeba obsługiwać nie tylko większą liczbę żołnierzy dowództwa, ale też zabezpieczać choćby potrzeby aresztowe.

4/ Transportowe (stąd pluton transportowy mający około 30 samochodów) - bo żołnierzy trzeba na przejścia graniczne i strażnice dowozić regularnie oraz te obiekty zaopatrywać.

Kompania straży granicznej

Jako kompania wartownicza - organizacja czasu pokoju.

Specyfika służby na przejściach i posterunkach granicznych wymusza jak już wspomniano organizację czwórkową oraz możliwość przekształcenia tych pododdziałów w kompanie piechoty. Przy czym służba graniczna powoduje, że musi być również możliwość szybkiego przezbrojenia żołnierzy nawet w czasie pokoju (w przypadku jakiejś prowokacji granicznej lub wręcz ataku/napadu na strażnice i przejścia graniczne).

W tego względu ręczne karabiny maszynowe są bronią dodatkową w drużynach - pomimo tego, że wszyscy żołnierze udają się na służbę z karabinem KG-5 (szeregowi) lub pistoletem maszynowym MP-2 (podoficerowie) to jednocześnie zabiera się na strażnice również ręczne karabiny maszynowe LMG-10 (wraz odpowiednim wyposażeniem i zapasem amunicji).

Co prawda kompanie straży granicznej są pododdziałami pieszymi - to na miejsce służby żołnierze są dowożeni samochodami ciężarowymi LKW-3 (standardowy pojazd tej klasy w 8. Pułku). Te pojazdy są zgrupowane w plutonie transportowym kompanii dowodzenia, a ich ilość powoduje też, że pomimo tego, że po przekształceniu wojennym kompania staje się kompanią piechoty, to jednak rotacyjnie (jednocześnie jedna kompania z batalionu) może być ona przemieszczona samochodami na miejsce działania.

Ze specyfiki działania zmianowego wynika też większa ilość personelu medycznego - zamiast 4/6-osobowego patrolu sanitarnego (jak to jest w innych formacjach) jest 9-osobowa drużyna sanitarna, co ma zapewnić stałe dyżury medyków.

Kompania straży granicznej liczy łącznie 274 żołnierzy - w tym 5 oficerów i składa się z:


1/ Dowódcy kompanii (oficer)
2/ Pocztu dowódcy kompanii:

Poczet dowódcy kompanii liczy 5 żołnierzy (dowódca kompanii nie wchodzi oczywiście w skład pocztu, choć jest na ilustracji) i składa się z:

- pomocnika dowódcy kompanii (podoficer - dowódca pocztu),
- czterech kancelistów (szeregowi - pełnią też role gońców).


3/ Drużyny sanitarnej:

Drużyna sanitarna liczy 9 żołnierzy:

- dowódca patrolu (podoficer),
- dwóch podoficerów sanitarnych (podoficerowie),
- 6 sanitariuszy (szeregowi).


4/ Drużyny gospodarczej:

Drużyna gospodarcza liczy 11 żołnierzy:

- szef kompanii (podoficer - dowódca drużyny gospodarczej),
- podoficer gospodarczy (podoficer),
- pomocnik podoficera gospodarczego (szeregowy),
- podoficer amunicyjny (podoficer),
- kucharz (podoficer),
- 2 pomocników kucharza (szeregowi),
- 4 kierowców samochodów ciężarowych.


5/ Czterech plutonów straży granicznej (wartowniczych):

Pluton wartowniczy liczy 62 żołnierzy i składa się z:

- Dowódcy plutonu (oficer)

- Pomocnika dowódcy plutonu (podoficer):

- Czterech drużyn wartowniczych (liczące po 15 żołnierzy):

Drużyna wartownicza składa się z dowódcy drużyny, dwóch podoficerów i 12 szeregowych

- dowódca drużyny (podoficer),
- dwóch pomocników dowódcy drużyny (podoficerowie),
- 12 strzelców/wartowników (szeregowi).

Kompania piechoty straży granicznej

Jako kompania piechoty - organizacja czasu wojny.

W trakcie mobilizacji kompania wartownicza zostaje przekształcona w kompanię piechoty.

Polega to na następujących zmianach:

1/ W trzech plutonach drużyny zostają zredukowane do 13 żołnierzy, a pozostałych dwóch zostaje przeniesionych do pocztów dowódców plutonów (czterech jako gońcy i czterej jako obsługi karabinów przeciwpancernych). Drużyna zostaje podzielona na dwie sekcje - każda uzbrojona w ręczny karabin maszynowy.

2/ Czwarty pluton zostaje przeformowany na pluton wsparcia z dwoma drużynami ckm (razem 4 ckm) i dwoma drużynami moździerzy 60 mm (2 moździerze). Pozostali (po przekształceniu) żołnierze uzupełniają poczet dowódcy kompanii




Kompania piechoty (straży granicznej po przekształceniu) i składa się z:


1/ Dowódcy kompanii (oficer)
2/ Pocztu dowódcy kompanii:

Poczet dowódcy kompanii liczy 8 żołnierzy (dowódca kompanii nie wchodzi oczywiście w skład pocztu, choć jest na ilustracji) i składa się z:

- pomocnika dowódcy kompanii (podoficer - dowódca pocztu),
- 2 obserwatorów (podoficer i szeregowy).
- radiotelegrafisty (szeregowy)
- 4 gońców (szeregowi)

3/ Drużyny sanitarnej:

Drużyna sanitarna liczy 9 żołnierzy:

- dowódca patrolu (podoficer),
- dwóch podoficerów sanitarnych (podoficerowie),
- 6 sanitariuszy/noszowych (szeregowi).


4/ Drużyny gospodarczej:

Drużyna gospodarcza liczy 11 żołnierzy:

- szef kompanii (podoficer - dowódca drużyny gospodarczej),
- podoficer gospodarczy (podoficer),
- pomocnik podoficera gospodarczego (szeregowy),
- podoficer amunicyjny (podoficer),
- kucharz (podoficer),
- 2 pomocników kucharza (szeregowi),
- 4 kierowców samochodów ciężarowych.

5/ Trzech plutonów strzelców:

Pluton piechoty liczy 62 żołnierzy i składa się z:

- Dowódcy plutonu (oficer)

- Pocztu dowódcy plutonu:




Poczet dowódcy plutonu liczy 9 żołnierzy (dowódca kompanii nie wchodzi oczywiście w skład pocztu, choć jest na ilustracji) i składa się z:

- pomocnika dowódcy kompanii (podoficer - dowódca pocztu),
- 2 strzelców karabinów przeciwpancernych (szeregowi),
- 2 pomocników strzelców karabinów przeciwpancernych (szeregowi).
- 4 gońców (szeregowi)


- Czterech drużyn strzelców (liczące po 13 żołnierzy):

Drużyna strzelców składa się z dowódcy drużyny i dwóch 6-osobowych sekcji:

- dowódca drużyny (podoficer),
- 2 dowódców sekcji (podoficerowie),
- 2 celowniczych ręcznych karabinów maszynowych (szeregowi),
- 2 pomocników celowniczych rkm (szeregowi)
- 6 strzelców (szeregowi).


5/ Plutonu wsparcia:





Pluton wsparcia liczy 57 żołnierzy i składa się z:

- Dowódcy plutonu (oficer)

- Pocztu dowódcy plutonu:




Poczet dowódcy plutonu liczy 5 żołnierzy (dowódca kompanii nie wchodzi oczywiście w skład pocztu, choć jest na ilustracji) i składa się z:

- pomocnika dowódcy kompanii (podoficer - dowódca pocztu),
- 4 gońców (szeregowi)

- Dwóch drużyn ciężkich karabinów maszynowych (liczące po 17 żołnierzy):

Drużyna ckm składa się z dowódcy drużyny i dwóch 8-osobowych obsług ckm:

- dowódca obsługi (podoficer),
- celowniczy ckm (szeregowy),
- taśmowy (szeregowy),
- 5 amunicyjnych (szeregowi).


- Drużyny lekkich moździerzy (licząca 17 żołnierzy):

Drużyna moździerzy składa się z dowódcy drużyny i dwóch 8-osobowych obsług 60mm moździerzy:

- działonowy (podoficer),
- celowniczy moździerza (szeregowy),
- ładowniczy (szeregowy),
- 5 amunicyjnych (szeregowi).

***

Pluton interwencyjny

Organizacja czasu pokoju.

Poza typową służbą na przejściach i posterunkach (strażnicach) granicznych istnieje potrzeba posiadania szybkiego, a więc zmotoryzowanego pododdziału, który podejmowałby interwencje w sytuacjach naruszenia granicy czy zagrożeń wynikłych na przejściach granicznych.

Pluton ma cztery 13-osobowe drużyny interwencyjne (dodatkowo są uzbrojone w dwa rkm-y) - przy czym każda z nich ma aż dwa samochody ciężarowe (uterenowione) typu LKW-3. Co prawda na skrzyni ładunkowej można przewozić 11 ludzi, ale w przypadku drużyn interwencyjnych jest to tylko po 6 żołnierzy. Jest to spowodowane koniecznością posiadania wolnych miejsc w pojazdach w celu np. przewozu zatrzymanych, dołączenia do patrolu interwencyjnego jakiś medyków lub po prostu w celu ewakuowania wartowników z zagrożonych posterunków.

Pluton interwencyjny liczy 61 żołnierzy i składa się z:

- Dowódcy plutonu (oficer)

- Pocztu dowódcy plutonu:

Poczet dowódcy plutonu liczy 3 żołnierzy (dowódca kompanii nie wchodzi oczywiście w skład pocztu, choć jest na ilustracji) i składa się z:

- pomocnika dowódcy kompanii (podoficer - dowódca pocztu),
- radiotelegrafisty (szeregowy)
- kierowca samochodu osobowego (szeregowy)

- Sekcji gospodarczej:

Sekcja gospodarcza liczy 5 żołnierzy:

- podoficer gospodarczy (podoficer),
- podoficer broni (podoficer),
- pomocnik podoficera gospodarczego (szeregowy),
- 2 kierowców samochodów ciężarowych (szeregowi).

- Czterech drużyn interwencyjnych (liczące po 15 żołnierzy):

Drużyna strzelców w wariancie z rkm-ami składa się z dowódcy drużyny i dwóch 6-osobowych sekcji oraz 2 kierowców:

- dowódca drużyny (podoficer),
- 2 dowódców sekcji (podoficerowie),
- 2 celowniczych ręcznych karabinów maszynowych (szeregowi),
- 2 pomocników celowniczych rkm (szeregowi)
- 6 strzelców (szeregowi),
- 2 kierowców (szeregowi).

W wariancie uzbrojenia tylko w karabiny (broń maszynowa zostaje w samochodzie - np. w przypadkach poszukiwań w terenie czy zapobiegania jakimś zamieszkom na granicy):

- dowódca drużyny (podoficer),
- 2 dowódców sekcji (podoficerowie),
- 10 strzelców (szeregowi),
- 2 kierowców (szeregowi).

Pluton przeciwpancerny

Pluton interwencyjny przekształcony w pluton dział przeciwpancernych w czasie wojny.

Pluton interwencyjny z racji zmotoryzowania zostaje w razie mobilizacji przekształcony w pluton przeciwpancerny. Działa przeciwpancerne PAK-3 znajdują się w magazynie plutonu, a drużyny interwencyjne są szkolone jako działony armat przeciwpancernych. Dodatkowo ilość żołnierzy, jak i posiadana broń maszynowa pozwala na sformowania w drużynie przeciwpancernej oprócz ścisłego działonu armaty jeszcze 7 osobowej sekcji broni maszynowej (z 2 rkm-ami) - pozwala to na ochronę stanowisk ogniowych bez konieczności przydzielania dodatkowych żołnierzy.





Pluton przeciwpancerny i składa się z:

- Dowódcy plutonu (oficer)

- Pocztu dowódcy plutonu:

Poczet dowódcy plutonu liczy 3 żołnierzy (dowódca kompanii nie wchodzi oczywiście w skład pocztu, choć jest na ilustracji) i składa się z:

- pomocnika dowódcy kompanii (podoficer - dowódca pocztu),
- radiotelegrafisty (szeregowy)
- kierowca samochodu osobowego (szeregowy)

- Sekcji gospodarczej:

Sekcja gospodarcza liczy 5 żołnierzy:

- podoficer gospodarczy (podoficer),
- podoficer broni (podoficer),
- pomocnik podoficera gospodarczego (szeregowy),
- 2 kierowców samochodów ciężarowych (szeregowi).

- Czterech drużyn drużyn przeciwpancernych (liczące po 15 żołnierzy):

Drużyna jest podzielona na 6-osobowy działon armaty przeciwpancernej, 7-osobową sekcję rkm oraz 2 kierowców:
- dowódca drużyny/działonowy (podoficer),
- celowniczy armaty (podoficer),
- ładowniczy armaty (szeregowy)
- wręczyciel (szeregowy)
- 2 amunicyjnych (szeregowi)
- dowódca sekcji rkm (podoficer)
- 2 dowódców obsług rkm (szeregowi)
- 2 celowniczych ręcznych karabinów maszynowych (szeregowi),
- 2 pomocników celowniczych rkm (szeregowi)
- 2 kierowców (szeregowi).

***

Pluton patrolowy

W przypadku działań straży granicznej występuje również potrzeba patrolowania strefy przygranicznej zarówno po drogach twardych, jak po grogach gruntowych i leśnych - stałe posterunki graniczne nie zabezpieczą całego obszaru przydzielonemu danemu batalionowi Straży Granicznej.

Do tego celu został utworzony przy każdym batalionie pluton patrolowy, który ma cztery drużyny - trzy poruszają się na motocyklach (bez bocznych wózków, dla lepszych zdolności poruszania się w terenach leśnych), a czwarta ma samochody osobowe do patrolowania na drogach twardych oraz kontrolowania pojazdów na terenach przygranicznych.

Ten pluton na czas wojny nie zostaje przeformowany - zachowuje swój pierwotny skład i jest wykorzystywany do rozpoznania, zadań łącznikowych oraz regulacji ruchu na drogach. Należy bowiem pamiętać, że nawet przeformowana na stopę wojenna straż graniczna tylko zabezpiecza teren i nie ma zdolności bojowych takich jak wojska operacyjne (1 i 2 Dywizja) - w przypadku przybycia do rejonu zagrożenia elementów wojsk operacyjnych musi zabezpieczyć drogi dojazdowe i porządek na nich.

Pluton patrolowy liczy 69 żołnierzy i składa się z:

- Dowódcy plutonu (oficer)

- Pocztu dowódcy plutonu:

Poczet dowódcy plutonu liczy 3 żołnierzy (dowódca kompanii nie wchodzi oczywiście w skład pocztu, choć jest na ilustracji) i składa się z:

- pomocnika dowódcy kompanii (podoficer - dowódca pocztu),
- radiotelegrafisty (szeregowy)
- kierowca samochodu osobowego (szeregowy)

- Sekcji gospodarczej:

Sekcja gospodarcza liczy 5 żołnierzy:

- podoficer gospodarczy (podoficer),
- podoficer broni (podoficer),
- pomocnik podoficera gospodarczego (szeregowy),
- 2 kierowców samochodów ciężarowych (szeregowi).

- Trzech drużyn patroli motocyklowych (liczące po 16 żołnierzy):

Drużyna patrolowa (motocyklowa) składa się z:

- dowódca drużyny (podoficer - jest również dowódcą patrolu),
- 7 dowódców patroli (podoficerowie lub szeregowi),
- 8 patrolowych/kierowców motocykli (szeregowi).



- Drużyny patroli samochodowych (licząca po 12 żołnierzy):

Drużyna patrolowa (samochodowa) składa się z:

- dowódca drużyny (podoficer - jest również dowódcą patrolu),
- 5 dowódców patroli (podoficerowie lub szeregowi),
- 6 patrolowych/kierowców samochodów (szeregowi).