3. Dywizja jest związkiem taktycznym, którego zadaniem jest obrona granic kraju oraz dodatkowo działania ekspedycyjne.
Oba te zadanie nie kłócą się ze sobą, bo zmotoryzowany element ekspedycyjny w razie działań obronnych doskonale wspiera pułk forteczny, który obsadza stacjonarne umocnienia (górskie forty) oraz pułk straży granicznej zajmujący się obroną strefy przygranicznej. Zmotoryzowany pułk ekspedycyjny staje się w działaniach obronnych szybkim odwodem w strefie przygranicznej.
Ze względu na specyficzną strukturę i brak większych elementów przeciwpancernych (poza 4-działowymi plutonami w straży granicznej) oraz artylerii (poza forteczną i niewielkimi plutonami haubic w siłach ekspedycyjnych) w ramach elementu dywizyjnego występuje samodzielny dywizjon przeciwpancerny.
Inną charakterystyka cechą 3. Dywizji jest batalion budowlany, co jest związane zarówno z budowa i utrzymaniem stałych fortyfikacji, jak i działań ekspedycyjnych - gdzie może zaistnieć potrzeba budowy obiektów wojskowych.
Natomiast w przeciwieństwie do pozostałych dywizji nie ma dywizyjnych saperów (ponieważ rozbudowany batalion saperów jest w 9. Pułku) oraz elementów rozpoznawczych - w przypadku obrony strefy przygranicznej są one zbędne, bo ich rolę przejmują elementy 8. Pułku Straży Granicznej.
Ogólna struktura 3. Dywizji ELak
Skład dywizji:
- Dowództwo i Sztab
- Batalion dowodzenia
-
7. Pułk Forteczny
-
8. Pułk Straży Granicznej
-
9. Pułk Ekspedycyjny
- Dywizjon artylerii przeciwpancernej
- Dywizjon artylerii przeciwlotniczej
- Batalion budowlany
- Kompania medyczna
- Batalion logistyczny