Rok 1926 – Planowanie, założenia i prace przygotowawcze

[Heinz-Werner Grüner]

Raport inżyniera nadzoru budowlanego programu energetycznego Kotliny Edelweiss
EE01/1926

Autorzy raportu:
-Ing. (fabularny) Franz Edelmann
-przy współpracy Herr Ing.@Fabio Rhyner
Zarządzenie: Skarb Państwa Kotliny Edelweiss, Energiekonzern Edelweiss
Data sporządzenia: 26 stycznia 1926 r.
Klauzula: jawna

________________________________________

Wprowadzenie ogólne

Przełom roku 1925 i 1926 należy uznać za okres organizacyjny i koncepcyjny w dziejach elektryfikacji Kotliny Edelweiss.
W okresie tym nie prowadzono jeszcze zasadniczych robót budowlanych w rozumieniu montażu maszyn czy wznoszenia obiektów energetycznych, niemniej wykonano pracę o fundamentalnym znaczeniu, bez której dalsza realizacja programu nie byłaby możliwa.
Zadaniem inżyniera nadzoru F.Edelmanna w roku sprawozdawczym jest skoordynowanie działań planistycznych, nadzór nad badaniami terenowymi oraz doprowadzenie do ujednolicenia założeń technicznych dla wszystkich przyszłych inwestycji.


________________________________________

Stan istniejącej infrastruktury energetycznej

Elektrownia węglowa Stromberg-1, zlokalizowana na wschód od Stadt Edelweiss działa od 25 września 1923, a więc nadal funkcjonuje po dziś dzień bez większych zakłóceń, jednakże analiza jej pracy wykazała jednoznacznie, iż przy dalszym wzroście zapotrzebowania energetycznego nie może ona pozostawać jedynym filarem systemu.

Stwierdzono:
• wysoką koncentrację mocy w jednym punkcie,
• znaczną zależność od zewnętrznych dostaw paliwa,
• ograniczoną elastyczność pracy w przypadku awarii linii przesyłowych.

Wnioski te stały się bezpośrednią podstawą do decyzji o dywersyfikacji źródeł energii.


________________________________________

Założenia strategiczne przyjęte w styczniu 1926 roku

W toku licznych narad technicznych z udziałem @Fabio Rhyner , prowadzonych z udziałem przedstawicieli władz państwowych, wojska oraz administracji lokalnej, sformułowano następujące główne założenia programu:
1. system energetyczny musi opierać się na więcej niż jednym źródle mocy systemowej,
2. nowe elektrownie powinny być maksymalnie odporne na zagrożenia zewnętrzne,
3. infrastruktura musi umożliwiać pracę wyspową poszczególnych regionów Kotliny,
4. rozwój energetyki nie może naruszać walorów krajobrazowych i zdrowotnych regionów uzdrowiskowych.
Założenia te determinowały wszystkie dalsze decyzje techniczne.


________________________________________

Prace przygotowawcze – ujęcie ogólne

W ciągu pierwszego kwartału 1926 roku prowadzone będą równolegle prace w kilku obszarach:

• badania hydrologiczne,
• rozpoznanie geologiczne,
• projektowanie sieci przesyłowej,
• przygotowanie zaplecza przemysłowego i logistycznego.

Choć żaden z placów budowy nie wszedł jeszcze w fazę robót zasadniczych, ruch inżynieryjny w terenie jest stały i intensywny.

_______________________________________

Rejon Glänzberg - Koncept GLÄNZWeRK

W rejonie Glänzberg, uznanym za obszar o podwyższonym znaczeniu strategicznym, rozpoczęto szczegółowe badania geologiczne stoków oraz dolin przeznaczonych pod przyszłą inwestycję hydroenergetyczną.

Prace obejmują:
• wiercenia rozpoznawcze,
• pomiary stabilności masywów skalnych,
• analizę możliwości poprowadzenia sztolni i rurociągów ciśnieniowych.
Na tym etapie nie wykonywano jeszcze trwałych konstrukcji, jednak wytyczono w terenie przyszłe osie obiektów, drogi techniczne oraz strefy ochronne.

________________________________________

Rejon Wolkenbad - Koncept WOLKENWeRK

Szczególną uwagę poświęcono rejonowi Wolkenbad, gdzie od początku powstania miasta istnieje założenie maksymalnego ograniczenia ingerencji w krajobraz.

Prace obejmują:
• pomiary przepływów wód górskich w różnych porach roku,
• wstępne koncepcje lokalizacji infrastruktury podziemnej,
• konsultacje z administracją parków narodowych i środowiskami uzdrowiskowymi.

Prace te mają charakter studialny, jednak ich dokładność należy uznać za wzorcową.


________________________________________

Sieć przesyłowa i integracja systemu

Równolegle prowadzono prace projektowe nad przyszłą siecią wysokiego napięcia. Zrezygnowano z prostego układu promieniowego na rzecz pierścieniowej struktury zasilania, co w ocenie inżynierskiej znacząco zwiększy odporność systemu na awarie i uszkodzenia.

We wskazanym okresie czasu:
• wykonano mapy korytarzy przesyłowych,
• uzgodniono lokalizacje przyszłych stacji transformatorowych,
• rozpoczęto procedury wywłaszczeniowe i gruntowe tam, gdzie było to konieczne.

________________________________________

Zaplecze techniczne i kadry

Istotnym elementem było również przygotowanie zaplecza wykonawczego. Rozbudowano warsztaty mechaniczne w rejonie Stadt Edelweiss, szkolono kadry techniczne oraz rozpoczęto wstępne kontraktacje dostaw turbin, generatorów i aparatury sterującej.

W praktyce oznaczało to, że w następnej "fazie czasowej" będziemy posiadać nie tylko plany, lecz również realną zdolność ich realizacji.

________________________________________

Podsumowanie

Pzrełom roku 1925/1926, choć pozbawiony spektakularnych efektów w postaci nowych megawatów mocy, był kluczowym czasem z punktu widzenia inżynierskiego. Zgromadzono dane, ujednolicono koncepcje i przygotowano grunt pod inwestycje, które w kolejnych okresach będą miały trwale zmienić oblicze energetyczne Kotliny Edelweiss.
Z punktu widzenia nadzoru budowlanego należy stwierdzić, iż wszystkie prace przygotowawcze przebiegały zgodnie z harmonogramem i bez istotnych uchybień.

[Albert Fryderyk de Espada]

Rejon Glänzberg - Koncept GLÄNZWeRK

W rejonie Glänzberg, uznanym za obszar o podwyższonym znaczeniu strategicznym, rozpoczęto szczegółowe badania geologiczne stoków oraz dolin przeznaczonych pod przyszłą inwestycję hydroenergetyczną.

Prace obejmują:
• wiercenia rozpoznawcze,
• pomiary stabilności masywów skalnych,
• analizę możliwości poprowadzenia sztolni i rurociągów ciśnieniowych.
Na tym etapie nie wykonywano jeszcze trwałych konstrukcji, jednak wytyczono w terenie przyszłe osie obiektów, drogi techniczne oraz strefy ochronne.

Herr Oberhaupt,
W imieniu władz Glänzbergu pragniemy poinformować iż innowacyjny system "Rdzenia Parowego" wykorzystującego energię geotermalną projektu Dr. Harza mimo iż dość prymitywny i tymczasowy daje bardzo obiecujące perspektywy odnośnie kwestii energetyki dla miasta. Konieczna do osiągnięcia wymiernych rezultatów będzie dalsza rozbudowa samego rdzenia oraz instalacji aczkolwiek przy odpowiednim nakładzie pracy ,środków oraz czasu nasz rewelacyjny system może zapewnić niezawodne oraz odnawialne źródło energii.

[Heinz-Werner Grüner]

Rejon Glänzberg - Koncept GLÄNZWeRK

W rejonie Glänzberg, uznanym za obszar o podwyższonym znaczeniu strategicznym, rozpoczęto szczegółowe badania geologiczne stoków oraz dolin przeznaczonych pod przyszłą inwestycję hydroenergetyczną.

Prace obejmują:
• wiercenia rozpoznawcze,
• pomiary stabilności masywów skalnych,
• analizę możliwości poprowadzenia sztolni i rurociągów ciśnieniowych.
Na tym etapie nie wykonywano jeszcze trwałych konstrukcji, jednak wytyczono w terenie przyszłe osie obiektów, drogi techniczne oraz strefy ochronne.

Herr Oberhaupt,
W imieniu władz Glänzbergu pragniemy poinformować iż innowacyjny system "Rdzenia Parowego" wykorzystującego energię geotermalną projektu Dr. Harza mimo iż dość prymitywny i tymczasowy daje bardzo obiecujące perspektywy odnośnie kwestii energetyki dla miasta. Konieczna do osiągnięcia wymiernych rezultatów będzie dalsza rozbudowa samego rdzenia oraz instalacji aczkolwiek przy odpowiednim nakładzie pracy ,środków oraz czasu nasz rewelacyjny system może zapewnić niezawodne oraz odnawialne źródło energii.

Herr Oberstam, proszę pamiętać, że jestem wtajemniczony w sytuację jaka miała miejsce w waszym Komitacie i doskonale orientuje się jakie źródła energii powinny pojawić się i odpowiadać w dalszej perspektywie za produkcję prądu. Oczywiście uwzglednione zostały zachodzące zmiany i wykorzystanie w pełni geotermalnego odkrycia.

[Isabella M. Neumann-Swann]

A ja z takim zapytaniem?

Czy jest ewentualna możliwość rozbudowy w naszym komitecie energii z wiatrów i wody?
Wiatr można by tymczasowo odpuścić, jednak zastanawiam się nad efektywniejszym wykorzystaniem nurtu rzeki w obrębie Salzbrunn czy też Wolkenbad.

[Heinz-Werner Grüner]

A ja z takim zapytaniem?

Czy jest ewentualna możliwość rozbudowy w naszym komitecie energii z wiatrów i wody?
Wiatr można by tymczasowo odpuścić, jednak zastanawiam się nad efektywniejszym wykorzystaniem nurtu rzeki w obrębie Salzbrunn czy też Wolkenbad.

Wszystko będzie w swoim czasie zaprezentowane, ale uspokajam, że dla rejonów koncepcyjnych Glanzwerk i Wolkenwerk przewidujemy wykorzystanie innego źródła energii niż pochodzącej z elektrowni weglowej.

[Isabella M. Neumann-Swann]

Ja tylko dopytuje. Bo sama gdzieś mam pewna koncepcję w głowie

[Heinz-Werner Grüner]

Ja tylko dopytuje. Bo sama gdzieś mam pewna koncepcję w głowie

Koncepcja będzie spójna. Nawet jak nam planowanie się rozjedzie to dostosujemy, żeby wszystkim pasowało.
Moją rolką jest odzwierciedlenie jak najbardziej realistycznego modelu adekwatnego dla rzędów wielkości jaki posiadamy w Kotlinie.
"Przeprowadzam" głęboką analizę jak to powinno wyglądać, żeby energetycznie ogarnąć całość terenu.

[Antoni Moskwicz]

Raport inżyniera nadzoru budowlanego programu energetycznego Kotliny Edelweiss
EE02/1926

Autorzy raportu:
-Ing. (fabularny) Franz Edelmann
-przy współpracy Herr Ing.@Fabio Rhyner
Zarządzenie: Skarb Państwa Kotliny Edelweiss, Energiekonzern Edelweiss
Data sporządzenia: 11 lutego 1926 r.
Klauzula: jawna

________________________________________

Luty 1926r. – Rozpoczęcie robót zasadniczych

Przełlom stycznia i lutego 1926 roku stanowił faktyczne przejście programu energetycznego Kotliny Edelweiss z fazy koncepcyjnej w fazę realizacyjną. W odróżnieniu od poprzedniego okresu raportowego, w którym dominowały pomiary, analizy i prace projektowe, okres sprawozdawczy charakteryzował się wejściem ciężkiego sprzętu w teren, organizacją zaplecza robotniczego oraz pierwszymi trwałymi ingerencjami w masyw górski.

Priorytetem realizacyjnym programu pozostawał rejon Glänzberg, zarówno ze względów energetycznych, jak i strategicznych.

________________________________________

Rejon Glänzberg – rozpoczęcie robót konstrukcyjnych

Na początku lutego przystąpiono do organizacji głównego placu budowy przyszłej elektrowni Glänzwerk. Prace prowadzono etapowo, z uwzględnieniem trudnych warunków terenowych oraz konieczności zapewnienia stałej ochrony wojskowej.

Zakres robót wykonanych w roku sprawozdawczym obejmował w szczególności:

- wytyczenie osi sztolni doprowadzających wodę oraz tuneli technologicznych,
- rozpoczęcie drążenia głównych tuneli metodą strzałową,
- budowę dróg technicznych i mostów prowizorycznych umożliwiających transport materiałów,
- wzniesienie zaplecza budowlanego i baraków dla załóg robotniczych.

Roboty postępowały wolniej niż w warunkach nizinnych, jednakże już w 5 lutego stabilność masywu skalnego została oceniona jako ponadprzeciętnie dobra, co pozwoliło na zwiększenie zakresu robót podziemnych.

________________________________________

Nowe ustalenia geologiczne – początek koncepcji geotermalnej

W trakcie drążenia jednej z głównych sztolni technologicznych, natrafiono na strefy podwyższonej temperatury skał oraz intensywne wypływy ciepłych wód podziemnych. Zjawisko to, początkowo traktowane jako utrudnienie technologiczne, zostało poddane szczegółowej analizie geologicznej.
Wykonane pomiary przygotowano ze względu na wcześniejsze wydarzenia w Goldgraberstation nr 1. Wszelkie procedury ochronne zachowano.

Przeprowadzone pomiary wykazały:
- stałą temperaturę wód na poziomie wyraźnie przekraczającym normy typowe dla tej głębokości,
- stabilność ciśnienia i przepływu,
- brak agresywnego składu chemicznego, co ma istotne znaczenie dla trwałości instalacji.

Na tej podstawie zespół geologów i inżynierów zaproponował rozważenie częściowego wykorzystania energii geotermalnej jako uzupełnienia planowanego systemu hydroenergetycznego Glänzwerk.

Na tym etapie, koncepcja ta miała charakter badawczo-rozpoznawczy, jednak została oficjalnie wpisana do dokumentacji projektowej jako możliwy kierunek rozwoju instalacji.

W związku z nowymi ustaleniami:

- zmodyfikowano trasowanie części tuneli,
- zabezpieczono strefy cieplne przed niekontrolowanym wypływem,
- rozpoczęto projektowanie dodatkowych komór technicznych, mogących w przyszłości pełnić funkcję wymienników ciepła.

Należy podkreślić, że odkrycie potencjału geotermalnego nie spowodowało opóźnień w zasadniczym harmonogramie robót, a wręcz przyczyniło się do pogłębienia rozpoznania masywu.

________________________________________

Zaplecze logistyczne i bezpieczeństwo

Znaczna część wysiłku organizacyjnego w raportowanym okresie została skierowana na zapewnienie ciągłości dostaw materiałów oraz ochronę placów budowy. W rejonie Glänzberg odnotowano pierwsze incydenty związane z działalnością grup z obszaru Wilde Felder, co wymusiło stałą obecność oddziałów ochronnych.

Z punktu widzenia nadzoru budowlanego należy zaznaczyć, iż:
- zabezpieczenie wojskowe miało charakter prewencyjny,
- nie wpłynęło negatywnie na tempo robót,
- umożliwiło prowadzenie prac również w rejonach bardziej oddalonych od zaplecza miejskiego.

________________________________________

Rejon Wolkenbad – przygotowanie terenu

W rejonie Wolkenbad nie prowadzono jeszcze robót ciężkich. Skupiono się wyłącznie na działaniach przygotowawczych, w tym:

- dalszych badaniach hydrologicznych,
- dokładnym trasowaniu przyszłych sztolni i komór maszyn,
- opracowaniu dokumentacji środowiskowej.

Z uwagi na charakter uzdrowiskowy regionu, wszelkie działania prowadzono w ścisłej współpracy z administracją lokalną oraz służbami ochrony przyrody.

________________________________________

Stromberg-1

Elektrownia Stromberg-1 pracowała stabilnie przez cały okres stycznia i lutego 1926 roku. Rozpoczęto pierwsze "audyty techniczne", których celem było określenie zakresu przyszłej modernizacji urządzeń kotłowych i dostosowania elektrowni do funkcji regulacyjnej w rozwijającym się systemie.

________________________________________

Podsumowanie

Początek roku 1926 należy uznać za stan wejścia w teren i pierwszego realnego kontaktu programu z masywem górskim. Choć nie osiągnięto jeszcze efektów w postaci nowej mocy energetycznej, wykonano zasadnicze prace, które umożliwiają dalszą realizację inwestycji.

Szczególne znaczenie należy przypisać odkryciu potencjału geotermalnego w rejonie Glänzberg, które, choć na obecnym etapie pozostaje w fazie rozpoznawczej, może w przyszłości istotnie wpłynąć na charakter i możliwości elektrowni Glänzwerk.

Pierwsze postawione konstrukcje w Glänzwerk