Landwirtschaftsagentur
Raport 4/1923 Wieś Edelweiss – rozważania początkowe
Od początku realizacji inicjatywy Landwirtschaftsagentur, polegającej na cyklicznym wydawaniu interdyscyplinarnego raportu o stanie wsi, zasadniczym celem było zrozumienie i opisanie, czym jest wieś w Edelweiss, jak się zmienia, jakie są jej główne problemy i osiągnięcia. Jako motto tego trudnego przedsięwzięcia można przyjąć stwierdzenie Lwa N. Tołstoja, wyrażone w jego powieści Śmierć Iwana Iljicza (1886): „jeśli opiszesz swoją wieś, to opiszesz cały świat”.
Na wsi mieszka ponad 80% społeczeństwa Edelweiss. Znaczna część mieszkańców wsi zna tylko własną wieś i najbliższe miasto; dla nich rodzinna wieś jest całym światem. Większość mieszkańców obecnych miast w drugim lub trzecim pokoleniu pochodziła ze wsi. Może więc, jeśli zrozumiesz wieś i ją opiszesz, to zrozumiesz także, jak i czym żyje miasto, opiszesz zatem cały świat.
Pytanie brzmi więc: czym jest współczesna wieś w Edelweiss? Czy za wieś można uznać jednostkę osadniczą odciętą od reszty kraju parkiem narodowym? Co świadczy o wiejskości danej jednostki osadniczej i na ile ta odmienna od miejskiej specyfika powinna być chroniona przed urbanizowaniem się wsi?
Przyjmijmy więc następującą definicję wsi: Jednostka osadnicza o zwartej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych nieposiadającą praw miejskich lub statusu miasta”. Mamy zatem w naszym kraju około tysiąca wsi.
Kolejne raporty o stanie wsi, sponsorowane przez LWA, pokazywać będzie złożoność „wiejskiej tkanki” – gospodarczej, demograficznej, społecznej i architektoniczno-przestrzennej. Dzięki temu łatwiej zrozumieć wieś i to właśnie jest głównym celem tych raportów.


