Pierwsza Pomoc - część IV

[August de la Sparasan]

Rodzaje krwotoków:

1. Krwotok tętniczy

Jak rozpoznać:
Jasnoczerwona krew
Wypływa - pulsacyjnie (tryska), zgodnie z biciem serca
Szybka utrata krwi → najbardziej niebezpieczny

2. Krwotok żylny

Jak rozpoznać:
Ciemnoczerwona krew
Wypływa - jednostajnym strumieniem
Mniej gwałtowny, ale nadal groźny

3. Krwotok włośniczkowy

Jak rozpoznać:
Krew sączy się powoli
Najczęściej przy otarciach
Zwykle najmniej groźny

Rodzaje ran

1. Rany cięte
Cechy -> Gładkie brzegi, mocne krwawienie i stosunkowo łatwe gojenie

2. Rany kłute
Cechy -> Mały otwór, ale głębokie uszkodzenia, duże ryzyko zakażenia, często mało krwi na zewnątrz

3. Rany szarpane
Cechy ->Nieregularne, poszarpane brzegi, duże uszkodzenie tkanek oraz trudniejsze gojenie

4. Rany tłuczone
Cechy -> Powstają przez uderzenie, często obrzęk i siniaki, mogą ukrywać poważniejsze obrażenia

5. Rany postrzałowe
Cechy -> Mały otwór wlotowy, często większy wylotowy, rozległe uszkodzenia wewnętrzne, bardzo niebezpieczne

Podstawowe zasady pierwszej pomocy

Co robić:

Załóż rękawiczki, jeśli są dostępne
Ucisk bezpośredni na ranę (najważniejsze!)
Opatrunek uciskowy
W razie potrzeby unieś kończynę (jeśli brak złamania)

Czego NIE robić:

Nie dotykaj rany gołymi rękami
Nie usuwaj ciał obcych (np. noża, szkła)
Nie przerywaj ucisku bez potrzeby

Szybkie podsumowanie

Tętniczy = jasna krew + tryska → natychmiast ucisk
Żylny = ciemna + płynie → ucisk i opatrunek
Włośniczkowy = sączy się → zwykle lekki

Najważniejsze - zatamować krwawienie i nie pogorszyć sytuacji

[Isabella M. Neumann-Swann]

Tamowanie krwotoków

1. Opatrunek jałowy i uciskowy

Opatrunek jałowy -> Nakładamy bezpośrednio na ranę i chroni przed zakażeniem

Opatrunek uciskowy -> Na gazę/kompres zakładamy bandaż, dociskamy ranę, aby zatrzymać krwawienie, podstawowa metoda tamowania krwotoków

2. „Krążek uciskowy”

Jak zrobić -> Z dodatkowego bandaża / materiału robimy zwinięty wałek, kładziemy go na opatrunku, bandażujemy, aby zwiększyć ucisk

Stosujemy przy silniejszym krwawieniu

3. Uniesienie kończyny
Zasada:
Unieś kończynę powyżej poziomu serca
Pomaga zmniejszyć krwawienie

Nie stosuj przy podejrzeniu złamania!

4. Staza taktyczna (opaska uciskowa) – podstawy

Kiedy stosujemy -> Bardzo silny krwotok z kończyny, gdy ucisk bezpośredni nie działa

Jak (podstawowo):
Załóż powyżej rany (bliżej serca)
Mocno zaciśnij, aż krwawienie ustanie
Zapisz godzinę założenia

To metoda „ostateczna” – tylko w poważnych sytuacjach

Najważniejsze zasady

Najpierw **ucisk bezpośredni**
Potem opatrunek uciskowy
Można dodać krążek uciskowy
Uniesienie kończyny pomaga
Staza tylko gdy inne metody zawodzą

[Isabella M. Neumann-Swann]

Oparzenia i odmrożenia

Oparzenia lekkie

Cechy -> Zaczerwienienie, ból i brak lub niewielkie pęcherze

Oparzenia ciężkie

Cechy ->Duże pęcherze lub zwęglenie, silny ból lub brak czucia, duża powierzchnia uszkodzenia oraz stan zagrożenia życia


Zasady postępowania przy oparzeniach

1. Zatrzymaj działanie czynnika
Ogień → ugasić (np. przykryć, „stop-drop-roll”)
Prąd → najpierw odłączyć źródło!

2. Chłodzenie
Chłodź czystą, chłodną wodą ~20 minut
Nie używaj lodu (może pogorszyć uraz)

3. Usuń uciskające przedmioty
Biżuteria, zegarki, ciasne ubrania - zanim pojawi się obrzęk

4. Czego NIE robić
Nie przekłuwaj pęcherzy
Nie smaruj tłuszczem, kremami, maściami
Nie dotykaj rany brudnymi rękami

5. Oparzenia chemiczne -> Natychmiast spłukuj dużą ilością wody, długo i dokładnie


Odmrożenia

Jak rozpoznać
blada / sina skóra
Utrata czucia
Sztywność, ból po ogrzaniu

Postępowanie

Co robić:
Stopniowo ogrzewaj (np. ciepłem własnego ciała)
Zdejmij mokrą odzież
Załóż jałowy, suchy opatrunek

Czego NIE robić:
Nie pocieraj (np. śniegiem!)
Nie wkładaj do gorącej wody
Nie ogrzewaj gwałtownie

Najważniejsze do zapamiętania

Oparzenia → chłodzenie wodą ~20 min + niczym nie smarować
Chemiczne → dużo wody
Odmrożenia → powoli ogrzewać, nie pocierać

[Isabella M. Neumann-Swann]

Złamania, zwichnięcia, skręcenia

Objawy (wspólne)
Ból
Obrzęk
Zniekształcenie kończyny
Ograniczenie lub brak ruchu

Złamanie

Cechy -> Przerwanie ciągłości kości, często widoczna deformacja, silny ból, czasem ruchomość w nienaturalnym miejscu

Zwichnięcie

Cechy -> Przemieszczenie kości w stawie, widoczna deformacja, silny ból i brak możliwości ruchu

Skręcenie

Cechy -> uszkodzenie więzadeł, obrzęk i ból, ruch możliwy, ale bolesny

Zasady unieruchamiania

Jak postępować
Unieruchom dwa sąsiednie stawy
Użyj szyny, bandaża lub improwizacji (np. deska)
Można zastosować temblak (dla ręki)

Czego NIE robić
Nie nastawiaj kończyny**
Nie poruszaj niepotrzebnie
Nie zmuszaj do ruchu

Uraz kręgosłupa (sygnał ostrzegawczy)

Podejrzewaj gdy jest upadek z wysokości, wypadek komunikacyjny lub ból pleców / szyi

Zasada:

Nie poruszaj poszkodowanego
Stabilizuj głowę i szyję
Wezwij pomoc

Najważniejsze do zapamiętania

Objawy: ból + obrzęk + deformacja
Unieruchamiaj -> 2 stawy
Nie nastawiaj
Kręgosłup = nie ruszać

[Isabella M. Neumann-Swann]

Zadania do zaliczenia:

@Pavel van der Gibson - napisz checkliste dla złamań (objaw, postępowanie, czego nie robić)

@Heinz-Werner Grüner - napisz Checkliste dla oparzeń i odmrożeń (objaw, postępowanie i czego nie robić)

[Heinz-Werner Grüner]

Pomalutku nadrobię.

[Isabella M. Neumann-Swann]

Pomalutku nadrobię.

Masz czas do 17 kwietnia
Wtedy będzie ostateczny egzamin

[Heinz-Werner Grüner]

Pomalutku nadrobię.

Masz czas do 17 kwietnia
Wtedy będzie ostateczny egzamin

No nie wiem, czy akurat weekend 17-19. W zasadzie cały jestem mentalnie poza, ale bedziemy "szyć" oczywiście!

BTW. Jakiś tytuł naukowy dostanę magister pierwszopomocości?

[Isabella M. Neumann-Swann]

Nie mamy żadnych tytułów, ja sama ich nadawać nie mogę. A tematyka ta stoi odłogiem od miesięcy bo nie ma Ojca.
Więc po prostu będzie dyplom z zakończenia.

[Heinz-Werner Grüner]

Nie mamy żadnych tytułów, ja sama ich nadawać nie mogę. A tematyka ta stoi odłogiem od miesięcy bo nie ma Ojca.
Więc po prostu będzie dyplom z zakończenia.

JC nie ma i pewnie jeszcze nie będzie długo. Sama, jak chcesz mozesz być szefową AN. Wtedy zrobisz to tak jak powinno byc. W sensie nie będzie stać w miejscu. Co Ty na to?